Willibrord in Geijsteren

St. Wilbert in het Zand

In de 13de of 14de eeuw werd op de oude cultusplaats (oorspronkelijk een poel, langzamerhand dichtgestoven, dichtgegroeid en met veen bedekt) in de Geijsterse bossen de Sint-Willibrordsput gebouwd, en in de 15de eeuw de huidige gotische kapel ernaast (ook de kapel van “St. Wilbert in het Zand” genaamd).  Aan het water uit de put werd een heilzame werking tegen oogziekte toegeschreven.

De verering van Willibrord bestond in Geijsteren met zekerheid al in die 15e eeuw. De legende verhaalt dat Willibrod hier rond 700 heeft gedoopt en gepredikt! Het dopen vond plaats in bestaande waterkuilen, door onderdompeling.

De kapel is in gothische stijl opgetrokken en onderging diverse restauraties. De laatste in 1968. Indrukwekkend zijn de kerven, sporen van bedevaartgangers in de bakstenen muren.

Landgoed Geysteren

Het landgoed Geysteren is nog particulier eigendom. Dat is langzamerhand een uitzondering in Nederland. Of het daardoor is, dat er zo’n speciale sfeer hangt? Wie zal het zeggen, maar het is onmiskenbaar. De boswachterijen heb­ben allemaal min of meer hetzelfde karakter, een ‘SBB-stijl’. Maar hier is het anders, hier is het alsof de tijd nog steeds alle tijd heeft. Komt het door de rust bij de kapel, waar notabene zes wegen bij elkaar komen? Of door de charme van de eikenlaan, die door een snelstromend beekje wordt gekruist? Hoe dan ook, het landgoed heeft allure en er heerst een weldadige rust.

Bedevaartsoord

Uit gegevens vanuit het midden van de 17e eeuw blijkt dat de kapel toen ook daadwerkelijk door bedevaartgangers werd bezocht, en tot de 19e eeuw door pelgrims uit de verre omgeving. In de jaren zestig van de 19e eeuw was de devotie echter grotendeels verlopen, doch aan het einde van diezelfde eeuw herleefde de bedevaart dank zij de restauratie van de kapel en de oprichting van een broederschap. In de 20e eeuw is de bedevaart echter weer verdwenen, maar tot op heden heeft de Willibrorduskapel in de Geijsterse bossen, op de grens van de gemeenten Meerlo-Wansum, Vierlingsbeek en Venray, toch zijn spirituele christelijke betekenis behouden. Elk jaar wordt er een processie vanuit het dorp naar de kapel en de put ondernomen. Bovendien worden er op woensdagavonden in de zomermaanden H. Mis opgedragen; en dan ziet men nog de mensen uit alle richtingen komen om St. Willebrordus te vereren. Regelmatig worden er nog huwelijken gesloten of kinderen gedoopt.

Grens

Naast de bovenbeschreven kapel midden in het landgoed Geijsteren staat een oude grenspaal. Het is één van de dertien palen die in 1551 zouden zijn geplaatst om de grens tussen het Land van Cuyk (regio Vierlingsbeek) en het Land van Kessel (Geijsteren) te markeren.

Gilde

Uit 18de eeuwse geschriften blijkt dat het naar de Heilige Willibrordus genoemde gilde werd opgericht in 1472, en belangrijk was als “beschermer van altaar en huis en haard”. Zo trad het gilde eerlang op als verdediger van het dorp tegen indringers en plunderaars en in de jaren van de overstromingen van de Maas liet het zich weer van de goede kant zien door het dorp te verdedigen tegen het natuurgeweld.