Bezoeken aan den Bompa in Edegem


Willem’s huis in Edegem was een thuis waar groot en klein elkaar ontmoetten met Nieuwjaar en op sommige feestdagen, en waar zij onder meer in de zomer fruit mochten komen plukken in de grote tuin. Hijzelf heeft steeds erg gehouden van zijn mooie siertuin met bloemen, bomen, kippen, konijnen en duiven. Eén keer per jaar, met zomerkermis, werd die tuin ook voor het publiek opengesteld.

“ik heb een pa en een mama maar toch zie ik liefst mijn bonpapa”

Enkele anekdotes over de bezoeken aan Bompa in Edegem:

  • Zoon Frans, die in Edegem woonde en dus minstens éénmaal per week zijn vader ging opzoeken, bracht telkens 2 sigaren mee. Eén voor bompa en één voor zichzelf. De kinderen die meegingen mochten het wekelijks gesprek niet meemaken en konden samen met Hortense naar de konijnen gaan kijken.
  • Met de feestdagen trok (onder zachte dwang) heel de familie naar Bompa voor “een zalige hoogdag” te wensen. Met Hemelvaartdag kreeg de jongste (Raph) elk jaar een groot wit konijn. Een speciaal geschenk zei Bompa voor zijn jongste (?) kleinkind. Andere broers en zus kregen als compensatie een stuk fruit uit “den hof”.
  • Bij dergelijke bezoeken mocht de familie zijn muzikale kennis tonen: Jean piano, Alex cello, Ludo viool, enz… Een klassieker was het samen zingen van: “ik heb een pa en een mama maar toch zie ik liefst mijn bonpapa…ik zie zo graag mijn bonpapa, bonpapa…” Bij afwezigheid van Hortense tijdens de winter moest één van ons inslapen bij bompapa.
  • Elke avond werd door Bompa afgesloten met het nuttigen van een flinke borrel Elixir d’Anvers. Wij moesten naar onze ijskoude slaapkamer zonder “opwarmerke”.
  • Tijdens de zomerbezoeken moesten de kinderen in de tuin spelen (voetballen op het tennisplein). De serre waar de druiven rijpten was streng verboden gebied. Toch zou Bompa na elk bezoek enkele trossen missen.

“het mooiste fruit ligt op de grond”

Bompa van Edegem

Konden al de muren spreken, er zou nog zoveel te vertellen zijn, zoals een jeugdanekdote van Hilda Arts, destijds als 12 jarige kleindochter van wijlen Bompa Arts van Edegem, tevens dochter van wijlen Georges en Elsa Arts – Schiltz:

Samen met mijn zus Greta (14 jaar) per fiets naar den hof van Edegem. ’n Wonder als die krengen het deden, want er waren namelijk 3 à 4 fietsen voor 7 kinderen! Ik kreeg opdracht van mijn zus “Min” (zij zat in den blok, en studeerde rechten) om wat van die overheerlijke rode “beezekes” voor haar te plukken! Tot overmaat van ramp waren we de gebruikelijke 2 sigaartjes voor Bompa vergeten mee te nemen. Daar aangekomen, onze fietsen netjes weggezet en het kiezelpad op (hoor het nog kraken!). Meestal zat Bompa met zijn zwart “potsken” op in die kleine serre, maar we troffen hem daar niet aan, wel “Hortense”, zijn trouwe en brave huishoudster, die ons altijd ’n lekkere knuffel en wat van die zelfgemaakte bessenstrooplimonade gaf. Dus wij gingen alvast de tuin in op zoek naar die prachtige zwarte kersen, en tevens driftig zoeken naar de fameuze beezekes, die vond ik uiteindelijk temidden de kroppen sla. Jammer genoeg waren ze nog niet helemaal rijp, maar ik kon ons Min toch niet teleurstellen. Opeens stond daar dat kleine mannetje voor me, ik schrok me wezenloos: “Hilda, wat doet gij daar, je staat op mijnen salaat!” Wat ’n begroeting hé, ’n knuffel of zoentje was er helemaal nooit bij, meestal maakten we ‘n “réverence”, en nu maakten we helemaal ’n slechte beurt: de traditionele sigaartjes die we niet bij ons hadden. Ik vertelde hem met bevende stem dat mijn studerende zus zo dol was op die beezekes en ik voor haar ’n lekkere portie zou meenemen. Enfin, na mijnen uitleg zei Bompa: “Luister eens, het mooiste fruit ligt op de grond”! En daar konden we het mee doen.
Ik herinner me nog als de dag van vandaag dat ’n maand later als de perziken in hun volle
rijp waren, wij er vooraan in zijn tuin stiekem ’n paar fantastische mooie meenamen. We hadden nog nooit zulke mooie perziken gezien! Maar dat werd ons niet in dank afgenomen, want ’s avonds tijdens de souper ging de telefoon en ja hoor! Onzen lieve, aardige Bompa van Edegem deed zijn beklag bij ons vader dat we zoveel perziken gestolen hadden. Gelukkig, op dat punt was Vader Arts niet boos en de volgende keer maakten we alles weer in orde met 2 “dikke vette sigaren””!

“paradijs zonder verboden vruchten”

Lucas Arts, s.j

Er was iedere zondag ook het bezoek aan Bompa van Edegem. Zijn grote tuin was een paradijs zonder verboden vruchten. Alleen van de perziken moesten we afblijven. Hoe we na een dergelijke namiddag ravotten en fruit eten geen halve week last hadden van diaree is me nog een raadsel. Toen bompa ook nog een tennisterrein had aangelegd, kregen we allemaal een paar rolschaatsen waarmee we urenlang konden ronddraaien als er door de vaders niet getennist werd. Wij keken uit naar die grote speeltuin in Edegem, voor vader betekende het wekelijks bezoek aan zijn vader nog veel meer. Ook als wij reeds de kinderjaren waren ontgroeid, bleef hij trouw iedere week zijn vader opzoeken met een kistje sigaren van ‘Van den Oudenaarde’ en een envelop met ‘zakgeld’ voor de komende week.

“zondags na de noen”

Lucas Arts, s.j.

’t Was de gewoonte zondags na de noen met zijn allen naar Edegem te gaan. De nonkels en tantes keuvelden onder elkaar, speelden een kaartje en zongen onder pianobegeleiding. De kinderen konden ravotten in de tuin, fruit rapen en bij Hortense in de keuken het 4-uurtje gebruiken. De jongeren herinneren bompa Arts als een eerbiedwaardig man, maar toch afstandelijk en soms te streng. Zeker als er druiven uit de serre werden gepikt of pêche. Die waren geteld! En toch was het fijn met zoveel kozijns en nichten samen te zijn.

“een klein felicitatiewoordje”

Herwig Arts, s.j.

Op de negentig jarige verjaardag van Bompa gaf deze laatste ook een diner in Edegem, enkel voor zijn kinderen en schoonkinderen én de priesters of paters Arts tussen zijn kleinkinderen. Als jongste van die vier kozijnen paters en als petekind van Bompa, voelde ik plots het verlangen in mij opkomen om een klein felicitatiewoordje uit te spreken, in naam van de aanwezige en niet-aanwezige kleinkinderen.
Bompa leek tevreden maar vader was in paniek, want ik had, zo bleek, een fundamenteel gebruik van de familie Arts zwaar en pijnlijk geschonden. Vader kwam mij nerveus en geschokt zeggen dat ik toch moest weten dat in de familie niet de jongste maar enkel de oudste het recht had om in naam van allen het woord te nemen.