Arts – van Bogaert

Willem en Marie zijn gehuwd te Zwijndrecht in 1891
Ze waren de ouders van 11 kinderen, waaronder de voorouders van onze 7 familietakken

Het is wel jammer dat wij met dit opsporingswerk voor het opmaken van onze stamboom niet (nog) vroeger begonnen zijn.  Jarenlang hadden wij immers de kansen voor het grijpen om heel wat meer gegevens en anekdoten uit eerste hand van deze stamvader te vernemen. Velen hebben hem jarenlang als “Bompa van Edegem” gekend.  Wat hier over Giljom Arts staat neergeschreven, berust dan ook op de schaarse gegevens en overleveringen die door zijn kinderen werden doorverteld, want… Bompa was een zeer zwijgzaam man waar het zijn eigen leven en thuis betrof.

Guilielmus Joannes Arts werd midden in het populaire Sint-Andrieskwartier geboren op zaterdag 30 juni 1866 als derde kind van Abraham Arts en Maria Van Dessel.
“Kleine Giljom” deed een begin van wijsheid op in de lagere school van de parochie, tot zijn ouders omstreeks 1878 besloten dat hij de middelbare studies zou gaan volgen aan het Atheneum. Na korte tijd besliste moeder hem van school te laten veranderen en liet haar zoon inschrijven bij de paters Jezuïeten op de “Boulevard”. Nu echter was het vader die, toen hij zijn zoon Latijnse lessen hoorde brabbelen, tot zijn wederhelft moet gezegd hebben: “Maar Mie,… hij moet geen Latijn leren, hij moet de ‘commerce’ doen!” Zo gezegd, zo gedaan, en Giljom trok naar de Korte Nieuwstraat om er in de handelsschool te studeren. Hoe lang hij daar de lessen volgde, is niet bekend, maar zeker is dat ook hij reeds op jeugdige leeftijd zijn vader een handje diende toe te steken bij de naad. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij, eens de studiejaren achter de rug, zijn vader opvolgde.

Giljom was zestien jaar toen zijn ouders de bouwgrond voor “In Het Gouden Anker” kochten.  Een jaar later, op 1 juni 1883, zou hij dan het huis in de Kammenstraat 20 verlaten en zich met zijn ouders vestigen in de nieuwgebouwde winkel “het Gouden Anker” aan de overkant van de straat: de gloednieuwe Nationalestraat!

Volgde de tijd van de te Antwerpen berucht geworden “Garde Civique”, en Giljom, die uitgeloot was om soldaat te worden, kwam hiervoor in aanmerking. Om daaraan te ontkomen liet hij zich gedurende enige tijd inschrijven op Sint-Anna. Het is daar dat hij, in het destijds zo gekende “Hotel Drie Koningen”, zijn toekomstige echtgenote leerde kennen.
Op 24-jarige leeftijd is hij getrouwd te Zwijndrecht op dinsdag 21 april 1891 met de 23-jarige Maria Paulina Henrica van Bogaert. Zij werd te Moerzeke geboren op 3 november 1867 als dochter van herenboer en bierbrouwer Charles Louis van Bogaert en Marie Jeanne Sophie Van Damme.

Alle 11 kinderen van het echtpaar Arts-van Bogaert werden geboren in de Nationalestraat en gedoopt in de Onze-Lieve-Vrouwekerk tussen 1892 en 1909: Antoine, Charles, Jeanne, Marie, Paul, Willem, Louis, Henri, Georges, Frans en Joseph.

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zou Nederland, dat niet deelnam aan de oorlogsvoering, het toevluchtsoord worden van het gezin. De ganse familie vertrok naar Sluis. Vader Giljom en zoon Charles keerden onmiddellijk naar Antwerpen terug om de zaak verder te zetten, terwijl de oudste zoon Antoine dienst deed in het leger. Reeds in de loop van 1915 is ook Paul naar Antwerpen teruggekeerd. Kort daarop gevolgd door de ganse familie, die tegen het einde van de oorlogsjaren haar intrek had genomen aan de Kruislei te Mortsel. Vader Giljom was immers gedurende die oorlogsperiode ernstig overspannen geraakt, en moest op doktersadvies buiten gaan wonen. Nog voor de oorlog voorbij was kocht Willem een villa te Edegem. Weldra zou hij zich geleidelijk uit de zaak terug trekken, om zich definitief daar te vestigen.

In December 1921 is de nauwelijks 54-jarige Marie ten gevolge van een longontsteking in Edegem overleden. In die periode is onze stamvader in de politiek gegaan. Later, bij de verkiezingen van 1926 stelde hij zich kandidaat op de lijst “Verenigde Katholieken”. Na een woelige verkiezingsstrijd werd Willem Arts aangesteld tot burgemeester van Edegem. Dat ambt zou hij invullen tot in 1950, behalve gedurende de oorlogsjaren 1940-1945, toen hij door de Duitsers werd afgezet. Van zijn 80ste verjaardag in 1946 is alvast een boekje en toespraak bewaard gebleven.  Tot zijn 85ste levensjaar heeft onze stamvader de burgemeesterssjerp gedragen! 

Op zijn 90ste verjaardag wordt Giljom’s 62ste achterkleinkind geboren.  De verjaardag van deze illustere grootvader werd in Edegem gevierd in aanwezigheid van al zijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. 

In december 1958, 37 jaar na zijn vrouw, overleed Willem na een vruchtbaar en gezegend leven in zijn woning te Edegem. Hij was toen 93 jaar.

Naar zijn eigen zeggen was die gezegende ouderdom mede te danken aan zijn dagelijks kwartiertje turnoefeningen. Bompa heeft nooit auto gereden, brouwde zijn eigen borreltje en had naar ’t schijnt een voorliefde voor nieuwe bankbiljetten.

Den “bompa van Edegem” heeft onder vier Belgische koningen gediend. Bij diens geboorte was Leopold II slechts enkele maanden koning, en ten tijde van het overlijden was hij een onderdaan van Koning Boudewijn. In de krant stonden toen enkele belangrijke eretekens vermeld: Ridder in de orde van Sint Gregorius De Grote, Ridder in de orde van Sint Sylvester, Ridder in de kroonorde en Ridder in de orde van Leopold.

Uiteindelijk tellen wij 25 kleinzonen en 26 kleindochters. En een mooie verzameling achterkleinkinderen en…!


Er bestaat een uitgebreide genealogie over de familie van Bogaert.  Volgens die gegevens stamt zij af van ene Melcior van Bogaert (geboren rond 1565 in Verrebroek, en overleden rond 1654 in Moerzeke) en Anna-Maria Collier.  
Dirk van Bogaert bezorgde ons bovendien ter gelegenheid van Artskesdag 2003 een leuke surprise: een afstammingslijn waaruit blijkt dat Marie (en haar nakomelingen) afstammen van Karel de Grote.